Cicindelidae: Họ Hổ trùng

Họ: Cicindelidae
Siêu Họ: Caraboidea
Phân Bộ: Adephaga
Tên tiếng Anh: Tiger beetles
Tên tiếng Việt: Bọ Hổ, Hổ trùng

Calochroa sp. Ảnh: Nguyễn Ngọc Lâm

Calochroa sp. Ảnh: Nguyễn Ngọc Lâm

Trước hết cần phải khẳng định rằng, Họ Hổ trùng (Cicindelidae) và Họ chân chạy (Carabidae) là hoàn toàn khác nhau, dù một số quan điểm mới hiện nay xếp Họ Hổ trùng thành một phân họ của Họ Chân chạy (Phân họ Cicindelinae thuộc họ Carabidae), nhưng hầu hết các quan điểm cổ điển vẫn xem Bọ Hổ là một Họ riêng: Cicindelidae

Họ Hổ trùng (tên tiếng Anh là Tiger beetles) là một trong những họ côn trùng ăn thịt hung dữ và có tốc độ chạy vào loại bậc nhất tự nhiên. Tính đến hết năm 2005, các nhà khoa học đã phát hiện khoảng 2.600 trên toàn thế giới.

Theo tính toán, một con Bọ Hổ có chiều dài cơ thể khoảng 20mm, sẽ có tốc độ chạy trung bình 9km/h, tức là trong một giây, nó chạy một quãng đường gấp 125 chiều dài cơ thể (khoảng 2,5m). Nếu nó có kích thước như con người, Bọ Hổ sẽ có tốc độ chạy nhanh gấp 24 lần Usain Bolt (vận động viên điền kinh chạy nhanh nhất thế giới hiện nay).

Tên Bọ Hổ bắt nguồn từ cái tên tiếng Anh Tiger Beetles, tuy nhiên theo một số người, có vài cách diễn giải khác khá thú vị về cái tên này:

1. Gọi là Bọ Hổ vì loài côn trùng này có đặc tính săn mồi bằng cách rình rập, và bất chợt lao đến vồ lấy con mồi, tương tự như cách săn mồi của loài hổ.

2. Bọ Hổ có đôi càng hình lưỡi liềm, sắc lẹm, được sử dụng để ngoạm lấy con mồi. Rất giống những chiếc răng nanh của loài hổ.

3. Một số loài Bọ Hổ có cơ thể loang lổ, với nhiều đốm khác màu, tương tự với những đường vằn vện trên lưng hổ.

Mô tả loài (Description)

Bọ Hổ trưởng thành có kích thước trung bình khoảng 15mm – 20mm, màu sắc lấp lánh ánh kim và nhiều đốm vân đẹp. Đầu kiểu miệng phía dưới. Bề ngang đầu rộng hơn bề ngang ngực (đây là một trong những dấu hiệu nhận biết giữa Bọ Hổ và Bọ chân chạy). Mắt kép to và lồi. Hàm trên hơi cong và sắc. Phiến chân môi trên phát triển ra 2 bên tới góc chân ăng ten đầu. Cơ thể có 3 cặp chân dài và nhỏ, mỗi chân có 5 đốt (thường ký hiệu 5-5-5).

Đầu Bọ Hổ với cặp mắt kép to và lồi. Ảnh: Nguyễn Hữu Lê Lộc

Bề ngang đầu rộng hơn bề ngang ngực. Ảnh: Nguyễn Hữu Lê Lộc

Hình dạng ấu trùng (Larva)

Ấu trùng có dạng Campodeiform, tức là dạng ăn thịt. Da nhăn nheo, cơ thể mềm, có 3 cặp chân, di chuyển nhanh nhẹn. Đầu và ngực lớn hơn các phần khác. Hàm trên cong và to. Trên đốt bụng thứ 5 về phía lưng có một bướu lồi và trên đó có một đôi móc câu hướng về phía trước.

Ấu trùng Bọ Hổ (Họ Cicindelidae)

Môi trường sống (Habitat)

Cả bọ trưởng thành lẫn ấu trùng đều đi săn các loài động vật nhỏ khác để làm thức ăn. Bọ Hổ thích hoạt động dưới nắng, bay những quãng ngắn và chạy rất nhanh trên mặt đất. Con mồi rất khó thoát trước sự hung dữ và tốc độ của Bọ Hổ.

Ấu trùng thường đào lỗ và ẩn nấp dưới đất. Mỗi khi có con mồi đi ngang qua, nó bất ngờ chui lên, dùng cặp càng mạnh khỏe để lôi con vật xuống hố đen và ăn thịt.

Một số hình ảnh về loài Bọ Hổ Calochroa sp. tại Việt Nam.

Calochroa sp. Ảnh: Nguyễn Ngọc Lâm

Calochroa sp. Ảnh: Nguyễn Ngọc Lâm

Calochroa sp. Ảnh: Nguyễn Ngọc Lâm

(Mô tả loài: GS.TS Nguyễn Viết Tùng)

Comments

comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *