Epomis: Bọ cánh cứng ăn thịt kẻ săn nó

Cảnh báo: Trong bài có chứa hình ảnh bọ Epomis ăn thịt những con ếch còn sống. Cân nhắc trước khi xem.

Trong thế giới động vật, quy luật sinh tồn “khắc và bị khắc” luôn là chân lý hàng triệu năm nay. Mỗi loài luôn săn kẻ khác làm thức ăn nhưng cũng chính nó lại là một chuỗi mắt xích sinh tồn trong thực đơn của loài khác.

Nhưng thiên nhiên vẫn luôn ẩn chứa nhiều kỳ diệu và làm ngạc nhiên tất cả chúng ta. Mới đây, một nhóm các nhà khoa học đã ghi lại trường hợp con mồi sau khi bị kẻ thù tấn công, đã tìm cách ăn thịt lại đối thủ. Đó là trường hợp loài bọ cánh cứng Epomis chủ-động-bị ếch tấn công sau đó tìm cách ăn thịt lại kẻ thù.

Bài viết dưới đây được dịch ra từ trang tổng kết các thí nghiệm của Tiến sĩ Gil Wizen. Ông đã tiến hành 400 thí nghiệm tại phòng thí nghiệm của mình để kết luận về hành vi “săn mồi” kỳ lạ của một loại bọ cánh cứng thuộc này.

Bạn đọc có thể theo dõi toàn bộ nội dung và hình ảnh của các thí nghiệm TS. Wizen trong phần link gốc ở cuối bài viết này.

Epomis là một nhóm các loài bọ cánh cứng thuộc Họ chân chạy Carabidae , phân bố ở Châu Phi, Châu Âu, Châu Á và đặc biệt là Trung Đông. Cuộc sống của những loài bọ này vẫn là một bí ẩn đối với hầu hết các nhà khoa học, nhưng ba loài Eomis circumscriptus, Epomis dejeaniEpomis nigricans đã được xem là những loài côn trùng đầu tiên có những hành vi “ăn thị kẻ ăn mình” mà bài viết sẽ đề cập bên dưới.

Trong thí nghiệm của mình, TS. Wizen đã thả những con ấu trùng của bọ cánh cứng Epomis vào một chiếc bình đang chứa một con ếch trong đó. Xin nhấn mạnh, ngoài tự nhiên ấu trùng, thiếu trùng, thậm chí là thành trùng của các loài bọ cánh cứng nói riêng và côn trùng nói chung đều là món ăn khoái khẩu của các loài lưỡng cư  ếch nhái.

Trở lại phòng thí nghiệm của  Wizen, ấu trùng Epomis nhìn thấy “con mồi”, chúng liền vẫy râu của mình để tạo sự chú ý. Trong chiếc bình chật chội, hành vi của ấu trùng Epomis thật là trêu ngươi và thách thức con ếch. Chiếc bụng đói cồn cào thôi thúc nó tiến đến để thưởng thức bữa ăn thịnh soạn từ trên trời rơi xuống (theo đúng nghĩa đen). Ngay sau khi được ếch để mắt đến, con Epomis vẫy râu nhanh hơn, thậm chí nó còn thu cặp ngàm lại để tạo sự an tâm cho địch thù, “mời ngài đến đây xơi”.

Đa số các động vật lưỡng cư trên cạn thường sử dụng đôi mắt để săn mồi, các động vật di động luôn nằm trong tầm ngắm của nó. Do đó không khó để con ếch chú ý đế con ấu trúng.

Bộp!!! con ấu trùng nằm gọn trong miệng con ếch háu đói. Kết thúc? Chưa đâu, cuộc đi săn bây giờ mới bắt đầu.

Ấu trùng Epomis một mặt sẽ liên tục quặn mình để con ếch không thể nuốt nó vào bụng, mặt khác nó sẽ dùng cặp hàm sắc khỏe để cắn phá lại con mồi. Trong quá trình đó, Epomis sẽ bơm enzym tiêu hóa vào cơ thể nạn nhân – mà trước đó vài phút là kẻ tấn công nó, thông qua cặp càng rỗng đang bấu chật cổ họng con ếch. Enzym sẽ làm hóa lỏng các mô và tế bào của ếch, sau đó được hút ngược ra. Con ếch lúc này vẫn còn sống.

Ấu trùng Epomis tấn công kẻ ăn thịt mình.

Ấu trùng Epomis tấn công kẻ ăn thịt mình.

Ếch tỏ ra đau đơn và muốn hất văng con mồi khó chịu này ra khỏi cổ họng, nhưng vô vọng. Cặp hàm sắc khỏe liên tục cắn xé khiến nó đau đơn, thậm chí dù Epomis có bị hất ra thì nó vẫn tiếp tục quay lại cắn xé con mồi. Trong nhiều trường hợp có thêm các con ấu trùng Epomis khác thì cả bọn tiếp tục tấn công con ếch tội nghiệp.

Trong số 400 thử nghiệm của mình, Wizen nhận thấy có 7 trường hợp con ếch thoát khỏi Epomis, và 1 trường hợp ếch nuốt được con mồi vào miệng. Nhưng đó chưa phải là kết thúc. Con ấu trùng sau khi bị nuốt, có thể được nhìn thấy chủ động di chuyển trong đường tiêu hóa của ếch, Chúng ăn thịt “con mồi” từ bên trong. Lúc này con ếch vẫn còn sống. Hai giờ sau, con ếch nôn ấu trùng ra, nhưng nó tỏ ra không còn tha thiết ăn uống, vì Epomis đã làm hóa lỏng và ăn nhiều nội tạng từ bên trong. Sau đó ấu trùng tiếp tục tấn công chú ếch xấu số từ bên ngoài. Nó bơm enzym và hút nạn nhân như thưởng thức một ly sinh tố vậy. Đến khi ly sinh tố kết thúc, nó chuyển qua nhai và nuốt. Cả con ếch chỉ còn bộ xương. Cuộc đi săn kết thúc. Kẻ đi săn chính thức bị con mồi ăn thịt.

Cuộc đi săn kết thúc. Kể săn mồi trở thành nạn nhân. Ảnh: Gil Wizen

Cuộc đi săn kết thúc. Kể săn mồi trở thành nạn nhân. Ảnh: Gil Wizen

Ấu trùng Epomis sẽ lột xác hai lần trước khi hóa nhộng. Trong lần lột xác đầu tiên, lúc mới nở, nó chỉ cần ăn thịt thành công một con ếch là đạt đủ chất dinh dưỡng để lột xác qua giai đoạn kế tiếp. Nhưng đến giai đoạn thứ ba, chúng có thể cần đến năm nạn nhân để đạt đủ năng lượng cho quá trình lột xác trưởng thành. Sau khi trở thành bọ trưởng thành, chúng tiếp tục giết ếch.

Epomis trưởng thành, có hình dáng giống như các loài anh em thuộc Họ chân chạy Carabidae. Cánh thường có màu xanh kim loại hoặc xanh lục. Viền cánh được bao phủ màu vàng cam. Các cặp chân và ăng ten cũng có màu vàng cam tương tự. Cơ thể dài khoảng 20 – 30 cm. Di chuyển khá nhanh.

Epomis trưởng thành lúc này trở thành kẻ chủ động đi săn ếch. Cách tấn công kém phần tinh tế và phần ấn tượng hơn cách làm của ấu trùng. Chúng lẻn ra phía sau và tấn công con mồi. Cắn vào các vùng xương chậu của ếch, khiến nạn nhân không thể di chuyển. Từ đó nhâm nhi thưởng thức con mồi.

Bọ chân chạy Epomis tấn công ếch - Ảnh: Gil Wizen

Bọ chân chạy Epomis tấn công ếch – Ảnh: Gil Wizen

Các nhà khoa học suy đoán rằng Epomis làm đối phương bất động ban đầu chỉ là một phương pháp phòng thủ trong quá trình tiến hóa của chúng. Chiến thuật này quá đỗi thành công, trở thành một lợi thế khiến nó quay ngược trở lại ăn thịt kẻ tấn công mình.

Clip ấu trùng Epomis “tấn công” ếch.

———–

Bài viết lược dịch từ nguồn http://imgur.com/gallery/9QsgN

Người dịch: Nguyễn Ngọc Lâm

(Vui lòng ghi rõ nguồn nếu copy bài này)

Comments

comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *